Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น] Leave a comment

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น]

เชื่อว่าทุกคนไม่ว่ามือใหม่มือโปรต้องเคยพบปัญหาที่ว่าถ่ายวิวแล้วจะเก็บท้องฟ้ากับพื้นให้สวยเท่ากันไม่ได้เพราะเมื่อเราเลือกวัดแสงท้องฟ้าพื้นดินก็จะมืดเพราะท้องฟ้าสว่างกว่ามากกลับกันถ้าเราวัดแสงพื้นท้องฟ้าก็จะสว่างเกินไปซึ่งถ้าใช้โปรแกรมดึงกลับมาได้ก็รอดไปแต่ถ้าสว่างจนหลุดรายละเอียดแล้วล่ะก็เราจะแก้ไขไม่ได้เลย ถ้าจะถ่ายภาพเก็บทั้งฟ้าและพื้นให้สวยเราจะใช้เทคนิค HDR ซึ่งถ้าจะให้สวยก็ต้องถ่ายหลายๆภาพที่สภาพแสงต่างกันแล้วนำไปรวมภายหลังในโปรแกรม  แต่ถ้าใครไม่ชอบวิธีนี้และอยากให้จบภาพสวยๆหลังกล้อง Graduated Filter หรือฟิลเตอร์ครึ่งซีกคือทางออกเลย

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น]

ก่อนอื่นต้องบอกว่าเนื้อหาที่เราพูดถึงกันรอบนี้จะค่อนข้างเป็นพื้นฐานมากหน่อยนะครับเพื่อให้เพื่อนๆที่เป็นมือใหม่สามารถเข้าใจไปพร้อมกันได้ง่าย หากใครคุ้นๆกับเรื่องฟิลเตอร์ครึ่งซีกอยู่แล้วก็ถือว่าเป็นการทบทวนนะครับหรือหากใครมีข้อมูลจะเสริมก็ไปคอนเม้นกันได้เลยในโพสบทความหน้าเพจ ZoomCamera เพื่อเป็นการแชร์ความรู้และเทคนิคให้ทุกๆคน

Filter ฟิลเตอร์

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น]

ปูพื้นฐานเรื่องฟิลเตอร์กันก่อนปกติแล้วฟิลเตอร์ที่นิยมใช้กันทั่วไปจะมีอยู่ 2 ประเภทคือ

1. ฟิลเตอร์ที่ใช้เพื่อปกป้องหน้าเลนส์ ซึ่งมักเป็นฟิลเตอร์ที่เราซื้อติดเลนส์ไว้ตั้งแต่ตอนออกจากร้านนั่นแหละครับมีหน้าที่หลักในการปกป้องหน้าเลนส์ลักษณะจะเป็นแบบกลมขันเกลียวเข้าที่หน้าเลนส์

2. ฟิลเตอร์ที่ให้ผลลัพธ์พิเศษ ฟิลเตอร์ประเภทนี้ไม่ได้มีหน้าที่หลักในการปกป้องแต่เป็นการทำให้เกิดผลพิเศษในภาพเช่น

  • CPL Filter ช่วยทำให้สีสันอิ่มมากขึ้นเช่น ท้องฟ้าสีสดขึ้น ต้นไม้เขียวอิ่มมากขึ้น เป็นต้น
  • ND Filter ช่วยตัดแสงให้ผ่านเข้าไปในกล้องน้อยลงเพื่อใช้ความเร็วชัตเตอร์ช้าขณะที่มีแสงมาก

ฟิลเตอร์ประเภทหลังนี้นอกจากจะมีแบบกลมแล้วยังมีแบบแผ่นสี่เหลี่ยมด้วย(ฟิลเตอร์ครึ่งซีกจะอยู่ในหมวดนี้)ซึ่งแบบแผ่นสี่เหลี่ยมเราจำเป็นต้องซื้ออุปกรณ์จับแผ่นไปติดที่หน้าเลนส์ก่อนจึงจะสามารถใช้ได้ซึ่งส่วนใหญ่ก็จะมีขายรวมกันเป็นชุดพร้อมใช้อยู่แล้ว

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีก

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น]

เข้าเรื่องหลักของเรากันเลย Graduated Filter หรือฟิลเตอร์ครึ่งซีก, ฟิลเตอร์ครึ่งแผ่น จะมีลักษณะตามชื่อมันเลยครับคือจะมีฟิลเตอร์แค่ครึ่งเดียวอีกครึ่งที่เหลือเป็นกระจกใสธรรมดา ส่วนใหญ่ฟิลเตอร์ครึ่งซีกจะเป็นแบบแผ่นสี่เหลี่ยม(แบบกลมก็มีครับแต่ไม่มากนัก)และแบบที่นิยมใช้กันจะเป็นฟิลเตอร์ ND

ND Filter ฟิลเตอร์ ND

ฟิลเตอร์ ND นั้นสังเกตได้ง่ายๆเลยคือเป็นสีดำครับ ฟิลเตอร์ชนิดนี้จะแผ่นสีดำๆทำให้แสงผ่านเข้าไปได้น้อยลง(ให้นึกถึงแว่นกันแดด)ซึ่งก็จะมี ND เบอร์ต่างๆหลายระดับเบอร์น้อยก็ตัดแสงไม่มาก เบอร์มากๆก็จัดตัดจนมืดเลยครับถึงขนาดทำให้เราสามารถใช้ความเร็วชัตเตอร์นานเป็นวินาทีในการถ่ายภาพกลางแจ้งตอนเที่ยงได้เลย หากเป็นฟิลเตอร์แผ่น Graduated ND ก็จะเป็นการตัดแสงเฉพาะแค่ครึ่งแผ่น

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น]

ตัวอย่าง ND แผ่นที่ลดแสง 10 สตอปแบบเต็มแผ่นจะเห็นว่าแทบจะเป็นแผ่นสีดำทึบเลยทีเดียว

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น]

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกทำให้ภาพดีขึ้นได้อย่างไร

ปกติแล้วท้องฟ้าจะสว่างกว่าพื้นดินทำให้มีปัญหาว่าหากจะวัดแสงพื้นดินให้พอดีท้องฟ้าจะขาวเพราะสว่างเกินไปดังนั้นหากเราลดแสงฝั่งด้านบนที่เป็นท้องฟ้าลงได้ฟ้ากับพื้นก็จะได้แสงที่พอดีกัน โดยการใช้ฟิลเตอร์ครึ่งซีก Graduated ND เอาด้าน ND ไว้ตรงช่วงที่เป็นท้องฟ้าจะช่วยตัดแสงบริเวณท้องฟ้าลงได้โดยที่ฝั่งพื้นดินยังได้รับแสงตามปกติ

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น]

Graduated Filter แบบ Soft, Hard และ Reverse คืออะไร

ฟิลเตอร์ครึ่งซีกจะมีแบ่งออกมาอีกเป็น Soft-Edge, Hard-Edge, และ Reverse ซึ่งทั้ง 3 อย่างแสดงถึงลักษณะการไล่โทนของความดำครับ(บางยี่ห้อที่แบ่งย่อยมากกว่า 3 ชนิดก็มีครับ)

  • Soft-Edge จะค่อยๆไล่จากใสไปเป็นดำที่ละน้อยๆ ถ้าหากวิวที่เรากำลังจะถ่ายไม่ได้มีเส้นแบ่งขอบฟ้ากับพื้นอย่างชัดเจนเราจะเลือกใช้แบบ Soft จะทำให้การไล่แสงดูกลมกลืนเป็นธรรมชาติมากกว่าเช่น ถ่ายภาพวิวภูเขา ป่า ซึ่งจะมีแนวขึ้นลงของเขาหรือต้นไม้อยู่ตลอดเส้นขอบฟ้าไม่ได้แบ่งเป็นเส้นตรงอย่างชัดเจน
  • Hard-Edge จะเปลี่ยนจากใสไปเป็นดำอย่างฉับพลันเหมาะสำหรับใช้ถ่ายภาพวิวที่มีเส้นแบ่งขอบฟ้าชัดเจนเช่น ทะเล เป็นต้น
  • Reverse จะต่างจากสองอันแรกคือจากปกติที่จะไล่จากใสแล้วค่อยๆดำขึ้นเรื่อยๆกลายเป็นใส>ดำ>แล้วค่อยๆกลับมาใสอีก Reverse จะเหมาะกับการถ่ายพระอาทิตย์ขึ้นพระอาทิตย์ตกเพราะเป็นสถานการณ์ที่แสงจำนวนมากอยู่บริเวณเส้นขอบฟ้าเขาจึงนำส่วนที่ดำสุดสลับมาตรงกลางซะเพื่อให้ตรงกับพระอาทิตย์พอดี

จะเลือกแบบไหนก็ขึ้นอยู่กับสถานที่และสภาพแสงที่เราไปถ่ายครับส่วนตัวผมเองแนะนำว่าเราควรมี Hard และ Soft ไว้ใช้ทั้งคู่

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น]

หากถ่ายภาพวิวที่มีแนวต้นไม้หรือภูเขาสูงต่ำไม่เท่ากันอย่างภาพด้านบนนี้เราจะเลือกใช้ฟิลเตอร์ครึ่งซีกแบบ Soft-Edge เพราะเส้นแบ่งเขตขอบฟ้าไม่ชัดเจน

ระดับความทึบของ ND

เมื่อเราเลือกชนิดของ Graduated Filter หรือฟิลเตอร์ครึ่งซีกได้แล้วให้เราเลือกเบอร์หรือระดับความทึบของฟิลเตอร์ด้วย ยิ่งทึบมากก็ตัดแสงมากโดยปกติจะพูดกันเป็นสตอปเช่น ND 0.9 ตัดแสง 3 สตอป

ND NumberND Numberลดแสง(สตอป)
ND2ND 0.31
ND4ND 0.62
ND8ND 0.93
ND16ND 1.24
ND32ND 1.55
ND64ND 1.86
ND128ND 2.17
ND256ND 2.48
ND512ND 2.79
ND1024ND 3.010

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น]

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น]

จากภาพด้านบนจะเห็นว่าน้ำทะเลมีอาการยืดเบลอเป็นผลมาจากการใช้ความเร็วชัตเตอร์ที่ช้าแต่การจะใช้ความเร็วชัตเตอร์ช้าในขณะถ่ายย้อนแสงพระอาทิตย์ยามเย็นแบบนี้มันเป็นไปไม่ได้เพราะจะทำให้ท้องฟ้าขาวจนรายละเอียดหายไปหมดดังนั้นเทคนิคที่จะสร้างภาพนี้คือ การใช้ฟิลเตอร์  ND แบบครึ่งซีกเพื่อลดแสงบนท้องฟ้าและอาจใส่ฟิลเตอร์ ND แบบเต็มแผ่นซ้อนอีกชั้นหนึ่งเพื่อลดแสง

ข้อดีของการใช้ฟิลเตอร์แผ่นคือตัวจับฟิลเตอร์ส่วนใหญ่จะรองรับการใช้ฟิลเตอร์แผ่นหลายแผ่นซ้อนกันได้

การเลือกซื้อฟิลเตอร์แผ่น

หากอยากซื้อฟิลเตอร์ครึ่งซีกมาใช้ผมแนะนำให้เลือกซื้อแบบฟิลเตอร์แผ่นสี่เหลี่ยมครับเพราะฟิลเตอร์เกรดดีๆส่วนใหญ่นั้นก็เป็นแบบแผ่นแทบทั้งนั้นอนาคตเราจะต่อยอดอุปกรณ์ได้ดีกว่า ตัวแผ่นฟิลเตอร์จะมีทั้งแบบกระจกและเรซิ่นซึ่งแบบกระจกจะให้คุณภาพที่ดีกว่าแต่ก็ราคาสูงกว่าเช่นกัน อีกเรื่องที่ต้องระวังคือความผิดเพี้ยนของสีเพราะฟิลเตอร์ ND หากเป็นเบอร์สูงๆลดแสงมากแต่คุณภาพฟิลเตอร์ไม่ดีจะทำให้ภาพสีเพี้ยนซึ่งอาจจะติดโทนสีแดง เขียว น้ำเงิน แล้วแต่ฟิลเตอร์นั้นๆ ฉะนั้นถ้าจะเลือกใช้ฟิลเตอร์แผ่นที่ลดแสงหลายสตอป(เช่น 10 สตอป)พยายามเลือกที่คุณภาพดีหน่อยนะครับอย่างเช่น LEE Filter(เกรดสูงราคาสูง) หรือ NiSi(จากผลการีวิวให้คุณภาพที่ดีราคากลางๆไม่แพง)

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น]

NiSi V5 ที่วางขายเป็นเซ็ตอุปกรณ์สำหรับใช้ฟิลเตอร์แผ่น ดูราคาได้ที่ ZoomCamera

บทสรุป..

ปัจจุบันมีหลายคนเลือกที่จะใช้โปรแกรมแต่งภาพแทนการใช้ Graduated Filter หรือฟิลเตอร์แผ่นครึ่งซีกเช่น Gradient tool ใน Lightroom ที่ทำให้ภาพออกมาในลักษณะคล้ายกัน โดยส่วนตัวผมชอบที่จะใช้ฟิลเตอร์ครึ่งซีกเพื่อให้จบได้ที่หลังกล้องมากกว่าเพราะมันทำให้การถ่ายภาพสนุกขึ้น ทำให้เราได้ใช้เวลาอยู่หลังกล้องมากกว่าหลังคอมฯ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความชอบและการใช้งานของแต่ละคนครับ ถ้าเราไม่ได้เป็นคนชอบถ่ายวิวอย่างจริงจังการใช้โปรแกรมแต่งภาพทดแทนเอาบางครั้งบางคราวก็เพียงพอ แต่ถ้ารู้ตัวว่าเรารักสายวิวอย่างสุดตัวแล้วล่ะฟิลเตอร์ครึ่งซักเป็นของที่ต้องมีติดกระเป๋าไว้ซัก 2-3 ใบเลยครับ

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น]

Graduated Filter ฟิลเตอร์ครึ่งซีกไอเทมเด็ดที่สายวิวควรมี [ฉบับหัดเล่น]

บทความนี้เขียนเมื่อวันที่ 29/05/2017

Leave a Reply